Saç Yapısını ve Saç Ekimi Anlamak

Tipik olarak vücudumuzda yaklaşık 5 milyon kıl kökü bulunmaktadır. Bunların da yaklaşık 100.000-150.000 kadarı saçımızı oluşturmaktadır. Doğumdan sonra yeni kıl kökleri oluşmamaktadır. Yani sabit bir kök sayısı iler dünyaya geliriz.  

saç yapısı

Tipik olarak vücudumuzda yaklaşık 5 milyon kıl kökü bulunmaktadır. Bunların da yaklaşık 100.000-150.000 kadarı saçımızı oluşturmaktadır. Doğumdan sonra yeni kıl kökleri oluşmamaktadır. Yani sabit bir kök sayısı iler dünyaya geliriz.  

Günde ortalama 50-150 adet saç dökülmesini normal kabul etmek gerekir. Bu sayı bazılarına çok gelse de saçın yaşam döngüsü içerisinde çok da önemli değildir. Gerçekte köklerin tam kaybı ancak skar dokusu yâda deri kayıplarında olur.

Androjenik tip saç dökülmelerinde kökler programlanmış olarak ölmeyi tercih etmiştir. Eğer mikroskop altında bakılır ise ölen köklerin izleri görünür. Çok trajik bir bio-hikayedir bu.

Köklerin sayı ve boyutu değişmekle birlikte temel anatomileri aynıdır. Alfa-keratin dizilerinden oluşan, kalınlıkları 0.05-0.09 mm arasında değişen bir saç teli yapı olarak 2 temel kısıma ayrılır. Bunlar kök ve gövdedir.  

Saç gövdesi keratine dönüşmüş ölü hücrelerden oluşur ve deri üzerinde görüne kökten sonraki kısımdır. Bu kısım 3 tabakadan oluşur: (içten dışa doğru) Medulla, Korteks ve Kutikül dür. Saçın direncini ve rengini kortekstir.

Kutikül katmanlar şeklinde ölü hücre ve yapıtaşlarından oluşur, koruma kalkanı görevi görür. Medulla ise ince saçlarda kaybolur, sadece kalın saçlarda gözlenebilir.

Saç kökleri ise kılı üreten fabrikalardır. Ve bu kökler ürettikleri saçları bir kalıptan geçirir ki düz saçlı mıyız, dalgalı mı bu şablon belirler. Hatta saç ekiminde bu detay işlemin kolay mı zor mu olduğunu da belirler.

Her bir saç kökü bir iç ve bir dış kök kılıfı tarafından sarılmıştır. Dış kök kılıfının bittiği yerde derimizin üst sınırı başlar. Dış kılıf ayrıca immünolojik ve nörosensoriel görevleri olan çeşitli hücreleri de içerir.

Saçın şekil ve kalınlığını iç kılıf belirler. Kökün en üretken merkezi ise saç soğanıdır. Saç kökünün deri içindeki en uç bölümüdür. Canlı ve sürekli bölünen hücrelerden oluşur. Saç lifleri burada üretilir. Saça rengini veren melanositler de burada bulunur.

Papilla denilen kılcal damar uzantısı ile beslenir. Bu bağ kesildiğinde artık bir grefte dönüşmüştür ve yaşaması için yeni bir canlı yatağa ihtiyaç duyar. 
Her saç folikülü 3 yaşam evresinden birinde bulunur. İşte problem bu evrelerin bazılarının diğerlerine baskın gelmesi ile ortaya çıkar. Bunlar: büyüme (anagen), gerileme (catagen), dinlenme (telogen).

Ortalama bir insan hayatında bu döngü yaklaşık 20-25 kez tekrar eder. Saçımızın yaşamı %85-90 oranda büyüme evresindedir.  Bu oranlar ve süreleri vücudumuzun çeşitli bölgelerinde farklılıklar gösterir. Örneğin saç kılları 2-8 yıl kadar büyüme evresinde kalırken, kaşlarımız için bu süre 2-3 aydır.

Saçlar için dinlenme fazı 2-4 aydır. Büyüme hızı da ayda 1-1,5 cm dir. Tipik olarak saçlarımızın %2-10 u dinlenme fazındadır ve androjen içeren bazı ilaçlar bu fazdaki kılları büyüme fazına zorlayarak saç kaybını azaltmaya çalışmaktadır.

Bu aşırı sıkıcı tıbbi bilgiden sonra size daha ilginç bir hikaye anlatayım. Hani saç ekiminde biz genetik olarak dökülme olasılığı olmayan saçları yani ense saçlarından topladığımızı söylüyoruz ya aslında bu hikayede eksik bir biyol b,lgi var. Şöyleki aslında eğer dökülecek ise, dökülme programı devreye girdiyse tüm saçlarımız dökülecektir.

Avantajlı olduğumuz yer insan ömrü bize ön kısımların dökülmesini tattırırken ense için gerekli olan 150-200 yıllık bir ömrün pratikte olmamasıdır. Çok mu şanslıyız yoksa tam tersi mi siz karar verin ve tüm sorularınız için lütfen bize yazın J.

normal saç büyümesi

Kaynak: Paus R, Cotsarelis G. The biology of hair follicles. N Engl J Med. 1999;341:491. (Brief review of hair follicle biology and pathology.) [PMID: 10441606]